Zilveren schuttersketen / schutterszilver van het Sint Ambrosiusgilde te Sprundel, 1763-1788

Zilveren schuttersketen (zgn. 'schuttersbreuk') van het Sint Ambrosiusgilde te Sprundel (N.Br.). Bestaande uit een schakelketting waaraan een koningsvogel en zes gegraveerde schilden, gedateerd tussen 1763 en 1788.

Afzonderlijke omschrijving van de onderdelen:

- een koningvogel. Ongemerkt, mogelijk 17e-eeuws werk

- een schild, gegraveerd met de voorstellling van een schutter die op de koningsvogel schiet, met daarnaast een bijenkorf en daaronder de tekst: 'Den schudtboom was maght[ig] / den Koninck om getrouwt [ongetrouwd] / En out twee en twintigh jare /'t geen mij niet kan besware / en naer dese keer hoop ik /den vogel te schiete meer / M.S.V. Bargh Sprundel 1763'. Afmeting 175 x 130 mm. Gekeurd met een meesterteken.

- een schild, gegraveerd met de voorstelling van timmermanswerktuigen en daaronder de tekst: 'Doen ik onder den Vogel quam / doen stoent ik op mijn Loeren / Wat wast dat ik voornam / Veel Borgers ende Boere / den hoghsten van alle / moest voor mijn vallen / daarom dragh ik mijn Roem / dat ik den naem als Koninck voer / P.L.v.d.Sande 1764'. Afmeting 165 x 121 mm. gekeurd met een meesterteken of stadsmerk 'vijfpuntige ster'. 

- een schild, gegraveerd met de voorstelling van een man en een vrouw met herberg- en winkelattributen, waaronder twee gekruiste buksen en de tekst: 'Marijnus Cors. Arnouts hoofman en Coning tot Sprundel'. Afmeting 180 x 142 mm. Gekeurd met het stadsmerk van Schoonhoven, het meesterteken van Jacobus Koppenol Sr. (werkzaam 1738-1783) en de jaarletter van 1766.

- een schild, gegraveerd met de voorstelling van een ploegende boer, waaronder twee gekruiste buksen en de tekst: 'Marijnus Janse de Wert / Cooningh in Sprundel / den 10 Augusti Ao. 1768'. Afmeting 175 x 130 mm. Ongekeurd.

- een schild, gegraveerd met de voorstelling van een veehandelaar, waaronder de tekst: 'Schoon dat ik koning ben/ wat sal mij dit veel baeten / de beeste Coopmanschap /en derve ik niet laaten / want als ik wel werdeer / en konings eer aanmerck / dan trek ik meerder winst / uyt mijn voorgaande werck / G. van de Sande Ao 1775'. Afmeting 162 x 135 mm. Ongekeurd.

- een schild, gegraveerd met een ploeg, een bijenkorf en een imker, waaronder de tekst: 'Jakobus Adriaanse Verhulst / Kooning van het Bie Gildt. / van St. Ambrosius Boer en / Bieman. Den Veugel afgeschoote / in het jaar 1788 tot Sprundel'. Afmeting 162 x 135 mm. Onduidelijk gekeurd.

Lengte ketting: 85 cm. Totaal zilvergewicht 495.2 gram.

Prijs € 5750.-

Het bijenhoudersgilde van Sprundel werd opgericht op 10 december 1762. De oprichtingsakte van die datum begint als volgt: "Ontwerp van Eenige Pointen en Articulen tot het oprigten van Een Biegild tot Sprundel, alles onder de Regering van eenen hoofdman, oudermans Deekens en andere Officieren, welke bij gemeene stemmen van gildenbroeders geraem en gekosen zullen werden". Bij deze oprichting waren onder meer betrokken: "Uyt naam der verdre Bijenhouders van Sprundel: Jan Jacobus van Steen, Marijnis Aernouts (hierboven genoemd), Jan van de Sande, Stoffel Cornelissen Vissenbergh en Jan Cornelis Engelen". Sint Ambrosius is de patroonheilige van imkers en bijengilden. De St. Janskerk in Sprundel herbergt een beeld van Ambrosius.

(Herkomst: Collectie Dr. Pieter van Bijsterveld van Hoogvliet, Rotterdam 1870 -1950, filantroop en geneeskundige)